Column: Het is wat het is…..

Na het bericht van onze regering dat het toch wel echt ernst was met het Coronavirus versomberde ik. Zorgen over alles en nog wat. “Hoe blijven we (en daarmee ook anderen) gezond”, was mijn eerste zorg. Ik hoorde over kinderen die ineens thuis zaten, ouders die moesten werken maar hoe als de kinderen thuis om je heen dralen? Mijn zorg betreft gezinnen waarbij de relatie toch al niet lekker loopt, waar misschien huiselijk geweld op de loer ligt of wellicht al aanwezig is. Dan zijn deze omstandigheden al helemaal niet bevorderlijk. Hoe kom je uberhaupt zo’n idiote tijd door waarin de hele wereld op z’n kop staat? En hoe blijf je rustig terwijl er allerlei zorgen door je hoofd schieten, misschien paniek! Ik somberde nog meer.

Een lieve vriendin die ik aan de telefoon had gehad en waarmee ik mijn zorgen deelde stuurde me even later een email: “ik heb je een cursus cadeau gedaan”. De cursus vond ik in de mail: een wachtwoord, inloggen en ik kon beginnen. “Het is wat het is” was de titel van de cursus en ik begon er meteen aan.

En wat ik leerde was dit:
Als ik aan een kameel denk ben ik dan een kameel? Nee, natuurlijk niet. Dat is les 1, ik ben niet wat ik denk. Het ging verder: gedachten zijn net wolken. Ze komen en ze gaan, hebben allerlei vormen en drijven rustig rond in de lucht. Jij bent niet de wolken, jij bent de blauwe lucht waar ze in rond drijven, altijd blauw, altijd zonnig, altijd rustig en onveranderlijk. In de lucht bestaan wolken maar de lucht is niet hetzelfde als een wolk.
De lucht zit vaak vol met wolken, soms is het zo bewolkt dat de zonnestralen er nauwelijks doorheen kunnen.

Die wolken, die gedachten dus, nemen we ontzettend serieus. En dat geeft problemen, zoals onrust, verdriet, en andere negatieve emoties. Maar wij zijn niet de wolken. Die gedachten zijn vaak een stemmetje in je hoofd wat je regelmatig voor de gek houdt. Dat stemmetje doet altijd net alsof het leven veel ellendiger en enger is dan het daadwerkelijk is, het stemmetje produceert DRAMA.

Wat gebeurt er nu als ik die gedachten niet serieus neem. Gedachten zijn namelijk lang niet altijd constructief. Vaak zelfs niet, zeker in een crisissituatie. Gedachten “veroorzaken” gevoelens en wanneer je gedachten dus negatief zijn, worden je gevoelens ook negatief. Gevoelens blijven echter veel langer hangen dan gedachten. We denken razendsnel. Waardoor ook al die negatieve gevoelens dan weer worden geactiveerd.

Gedachten zijn als wolken, ze komen en ze gaan. Dan zijn ze weer weg. Maar ze laten wel een witte streep achter, net als een vliegtuig dat al lang voorbij is, dat is het gevoel en blijft veel langer hangen. Gedachten zijn echter lang niet altijd waar. Ze kunnen tevoorschijn komen uit bezorgdheid, angst, in het verleden meegemaakte dingen, en nog veel meer. Ik maakte me zorgen over bijvoorbeeld hoe het nu verder moest met al mijn werkafspraken en dacht: “hoe moet dat nu, met mijn eigen bedrijf”.

Het zijn vaak de verwachtingen die het leven ingewikkeld maken. Ik hoop (heb de verwachting) dat het morgen mooi weer is, dat ik over twee maanden zoals ik gepland heb, naar een zonnige bestemming in Spanje vlieg, dat ik gezond ben en blijf, zolang ik gezond leef….En dus denk ik: (GEDACHTEN): “er zou geen Corona crisis moeten zijn het is niet eerlijk dat onze vakantie nu niet doorgaat…de bruiloft moet worden afgezegd..ik niet bij mijn oude moeder op bezoek kan… en ga zo maar door.
Verwachtingen maken je leven zuur en maken dat er steeds weer teleurstellingen zijn.
Wat blijft er over als ik de gedachten eruit haal? Gewoon, een ervaring in je leven, het moment is zoals het is, daar verander je niets aan. Wanneer je dat beseft kun je ontspannen en het leren omarmen. Niet makkelijk!!
Maar “Het is zoals het is” omdat je er niets over te zeggen hebt, en dan zou je misschien beter kunnen zeggen:” het is goed zoals het is.

Wat blijft er nu zonder al die sombere gedachten over: je zit op dit moment misschien buiten in je tuin, de zon schijnt in je gezicht, dat is wat er zich nu voordoet. Of met een lekker kopje koffie binnen omdat het buiten te hard waait en koud is. Je verwacht even niets maar kijk eens naar dit moment. En verder even niks.

Terug naar mijn zorg over mensen die zich in hele moeilijke omstandigheden bevinden. Ik heb geen oplossingen. Ook voor deze mensen geldt: “ het is zoals het is”, hoe afschuwelijk ook. Om wat leed te verlichten kunnen we soms enkel kleine dingen voor elkaar doen: een telefoontje, een kaartje, appje, mailtje. Een glimlach voor de mensen in de winkel, een aardig woord. Zoals in een wijs oud boek staat: Een vriendelijke blik maakt mensen blij en vriendelijke woorden geven mensen kracht om te leven.

Het is wat het is.

Column: aansluiten bij de ander

Je vangt meer vliegen met stroop dan met azijn…..aansluiten bij de ander.

Het gaat misschien niet helemaal op, de vergelijking met dit spreekwoord maar ik moest er toch aan denken. Aansluiten bij de cliënt was één van de meest waardevolle dingen die ik leerde tijdens mijn opleiding tot EFT therapeut. ( Emotional Focussed Therapie).

Als voorbeeld zat midden in onze studie groep, waarin we in zo’n hoefijzer zaten, een dwarse man opgesteld met z’n vrouw die zich volstrekt niet liet vermurwen ook maar enigszins mee te werken aan de relatie therapie. Wij, de leerlingen mochten wanneer we iets zinnigs dachten te weten hem proberen uit z’n tent te lokken. Zo’n zestien therapeuten bij elkaar en de vragen en adviezen werden op hem afgevuurd: “ wat zou je willen in je relatie, hoe voel je je op dit moment.. (goeie vraag aan de dwarse man die zelfs niet zit te wachten op zo’n vraag als hij op z’n best is). En zo ging het een tijdje door tot we rollend met onze ogen naar de docent keken, zo van: “ daar kun jij waarschijnlijk ook niks meer mee toch?”
“Je hebt hier gewoon helemaal geen zin in he?” vroeg de docent rustig in zijn gemoedelijke Brabantse accent aan de stugge man. “Nee” antwoordde hij, “ dat gezeik steeds aan m’n kop, dat krijg ik thuis al genoeg”. En als vanzelf begon hij erover te vertellen. En hoewel het een rollenspel was vertelde degene die de “dwarse man” speelde, dat er iets knapte bij hem op het moment toen de docent zijn gevoel zo goed verwoordde.

Aansluiten bij de gemoedstoestand van de ander is dus heel belangrijk. Dan voelt die ander zich begrepen en gehoord en dat is een goed uitgangspunt om verder te praten.

En zo werkt het vaak ook in een relatie. Het zijn soms maar kleine dingen die irritaties opwekken. Een praktijkvoorbeeld: Ben vertelt dat zijn vriendin lisa hem niet met rust laat als hij thuiskomt. Hij wil gewoon even bijkomen van alle drukte, de werkdag even van zich af laten glijden. “We kunnen toch gewoon praten als ik intussen sta te koken” reageert zijn vriendin Lisa, “dat is toch heel normaal?”
En dit is wat ik van veel stellen hoor, ook in mijn eigen relatie liep dit in het begin zo. Blij dat hij weer thuis was wilde ik gretig zijn verhalen horen, wat had hij allemaal meegemaakt? En ik wilde vertellen wat ik had ervaren, waar ik was geweest of hoe het op mijn werk was verlopen… “en weet je al dat de buurman ernstig ziek is? Luister je eigenlijk wel?” Hij, de ogen dicht, liggend op de bank, alles wat ik er aan zag: IK BEN ER EVEN NIET. Boosheid en irritatie leverde het op, daarvoor was ik toch niet getrouwd?
Nu, vele jaren later weet ik: ff z’n gang laten gaan, even tot zichzelf laten komen. PUNT. Na een half uur was het ineens weer een andere man. En andersom komt het ook voor, hoewel de meeste vrouwen even lekker van zich af willen kletsen als ze thuiskomen na een drukke werkdag of een intensieve dag met de kinderen. Hulde voor de man met het luisterende oor!

En het werkt! Het is het soort van “rekening houden met” waar je hele goede resultaten mee boekt. En het werkt niet alleen bij partners. Ook bij ex-partners die zich tot elkaar moeten verhouden wanneer ze kinderen hebben en afspraken daarover moeten maken of overleg moeten hebben over hun kinderen kunnen hier hun voordeel mee doen. Ook dan doet een beetje begrip en aansluiten waar de ander op dat moment zit (en dus niet meteen je gelijk halen, ook al heb je misschien wel alle gelijk van de wereld) wonderen. En pragmatisch als ik ben ga ik voor resultaat.